Ryszard Sergiusz Petela
Biografia
Ryszard Sergiusz Petela urodził się 17 sierpnia 1933 w Jarosławiu. Do czasu wojny mieszkał we Lwowie, skąd przeniósł się do Krakowa, a następnie do Opola, gdzie w 1950 r. zdał maturę.
Studiował w latach 1950–1956 na Politechnice Śląskiej, najpierw na Wydziale Mechanicznym, a później na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym.
Po studiach pracował w Biprohucie (1955–1962) i równocześnie w Politechnice Śląskiej (1956–1984). Od 1971 do 1975 był zastępcą dyrektora Instytutu Techniki Cieplnej Politechniki Śląskiej. Uzyskał stopień doktora nauk technicznych w 1961, habilitował się w 1966, a tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1975. Jako stypendysta British Council odbył staż w Wielkiej Brytanii (1963/64), prowadząc badania dotyczące pracy habilitacyjnej. Przebywał też na stażach w Węgrzech (1970), w Kanadzie (Uniwersytet Calgary – 1975) i na Politechnice w Wiedniu (1984/85). Był promotorem 10 przewodów doktorskich.
Był twórcą szkoły spalania w Politechnice Śląskiej, obejmującej pionierskie opracowanie wykładów, stworzenie unikalnego laboratorium dydaktycznego, opracowanie podręczników akademickich oraz merytorycznych podstaw kierunku studiów dla filii w Dąbrowie Górniczej, a także koordynację programów rządowych dotyczących spalania mieszanin węgla i oleju w latach 1976–1983.
W czasie powstawania Solidarności prof. Petela był jej doradcą w Politechnice Śląskiej. W czerwcu 1981 r. zgromadzenie elektorów wybrało go rektorem Politechniki Śląskiej. W styczniu 1982 r. w stanie wojennym został odwołany z funkcji rektora. W 1984 r. wyjechał do Kanady, gdzie pracował na Uniwersytecie Calgary i w innych ośrodkach naukowych.
Prowadził badania dotyczące wzbogacania węgla, wytwarzania mieszanin stało ciekłych, oszczędzania energii i ochrony środowiska. W Polsce był także konsultantem naukowym w wielu zakładach i instytucjach, m.in. Huta Batory, Instytut Metali Nieżelaznych, Energopomiar, Ministerstwo Przemysłu Chemicznego i Instytut Gazownictwa w Krakowie.
Był członkiem Komitetów PAN: Problemów Energetyki (1978–1984) i Termodynamiki i Spalania (1977–1984). Po 1984 r. był członkiem American Association for the Advancement of Science oraz New York Academy of Science.
Jest autorem około 170 publikacji, 7 książek i monografii oraz 11 podręczników akademickich i 14 patentów. Był autorem około 90 prezentacji na konferencjach, w tym około 50 zagranicznych. Był laureatem Złotej Kredy – nagrody dla najlepszego wykładowcy w Politechnice Śląskiej w latach 1981–1982.
WAZS Gliwice grał w ligowej drużynie siatkówki, a w latach 1964–1966 był wiceprezesem klubu. Był radnym miejskim w Gliwicach w latach 1967–1976. Trzykrotnie otrzymał nagrody ministra i około 30 nagród rektora za badania naukowe. Odznaczony był m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem im. Stanisława Ochęduszki.