Władysław Antoni Koba

Oficer Wojska Polskiego, oficer Armii Krajowej i działacz WiN
08.01.1914 31.01.1949 Jarosław

Biografia

Władysław Antoni Koba urodził się 8 stycznia 1914 r. w Jarosławiu w rodzinie Józefa i Rozyny z domu Pacak, będąc siódmym dzieckiem. Pochodził z rodziny mieszczańsko-kupiecko-rzemieślniczej o patriotycznych tradycjach. 31 maja 1932 zdał maturę w II Gimnazjum im. Augusta Witkowskiego w Jarosławiu. W 1933 został przyjęty do Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie, ukończył ją w 1935 z dziewiątą lokatą i awansował do podporucznika ze starszeństwem z dniem 15 października 1935. W 1938 otrzymał awans na porucznika. Po ukończeniu podchorążówki służył jako oficer służby stałej piechoty w 3. Pułku Piechoty Legionów w Jarosławiu.

W szeregach tego pułku, jako dowódca kompanii, uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939. 5 września 1939 walczył w rejonie Sieradza i Lucjanowa, 8 września pod Wolą Cyrusową. 9 września jego kompania, jako straż tylna pułku, stoczyła ciężki bój z Niemcami pod Przyłękiem. Po walkach na osi Pogroszew, Umiastów i Ożarów, wraz z resztkami I i II batalionu 3. Pułku Piechoty Legionów wycofał się w rejon Modlin i brał udział w obronie twierdzy, aż do kapitulacji Armii „Modlin”. Za męstwo, rozkazem z dnia 16 września 1939 roku, został odznaczony Krzyżem Walecznych. Po kapitulacji Modlina został osadzony w obozie jenieckim Soldau (KL Stalag II Soldau).

W grudniu 1939 wrócił do Jarosławia i zameldował się w Ortskommando, podając fikcyjny adres zamieszkania, co spowodowało konieczność ukrywania się. Początkowo ukrywał się w różnych miejscach, a następnie podjął działalność konspiracyjną w SZP. W grudniu 1939 został zaprzysiężony w SZP-ZWZ przez Józefa Cwynarę „Jedynaka”, dowódcę placówki Jarosław-Miasto. Początkowo był przydzielony do tej placówki, a następnie do placówki ZWZ-AK Pruchnik. Organizował i szkolił plutony ZWZ-AK na terenie Obwodu Jarosław. Od 1943 był dowódcą plutonu dywersyjnego Obwodu AK Jarosław i oficerem dywersji Obwodu. Zorganizował wiele akcji zbrojnych i dywersyjnych, w których sam również brał udział. W czerwcu 1944, jako dowódca plutonu i oficer szkoleniowy, uczestniczył w Zgrupowaniu Partyzanckim 39. Pułku Piechoty AK, dowodzonym przez kpt. Ernesta Wodeckiego „Szpak”. W lipcu 1944 dowodził plutonem w Zgrupowaniu Partyzanckim kpt. Wojciecha Szczepańskiego „Julian”.

Po zajęciu Rzeszowszczyzny przez Armię Czerwoną był poszukiwany przez UB i NKWD. 1 września 1944 pluton partyzancki dowodzony przez niego został rozwiązany. Rozkazem Komendy Głównej AK, podpisanym przez płk Jana Rzepeckiego, został awansowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 11 listopada 1944. Jesienią 1944 został przeniesiony do Obwodu AK Przemyśl, gdzie 4 stycznia 1945 objął funkcję adiutanta Komendy Obwodu. W Przemyślu przyjął pseudonim „Żyła”.

W 1945, po rozwiązaniu AK, objął funkcję Komendanta Obwodu Przemyśl organizacji „NIE”, a następnie był komendantem Obwodu Przemyśl DSZ, występował pod nazwiskiem „Marcin Gruda” i pracował jako księgowy w biurze drogowym PKP. Od powołania Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” we wrześniu 1945 do wiosny 1946 był kierownikiem Rady WiN Przemyśl, a od wiosny do października 1946 Rejonu Przemyskiego WiN (kryptonim „Wschód”) w Okręgu Rzeszowskim. W październiku 1946 został przeniesiony do Komendy Rzeszowskiego Okręgu WiN. Do maja 1947 był zastępcą kierownika (prezesa) Okręgu WiN. 4 maja 1947 został mianowany kierownikiem Rzeszowskiego Okręgu WiN; pełnił tę funkcję do dnia aresztowania.

26 września 1947 został aresztowany w Przemyślu. Wyrokiem WSR w Rzeszowie z 21 października 1948 został skazany na karę śmierci. 5 stycznia 1949 NSW w Warszawie utrzymał wyrok. 31 stycznia 1949 o godz. 20:30 wyrok wykonano w więzieniu na Zamku Lubomirskich w Rzeszowie. Ciało pochowano na cmentarzu w Zwięczycy w Rzeszowie w zbiorowej mogile.

W 1992 Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego wydał postanowienie stwierdzające nieważność wyroku WSR w Rzeszowie z 21 października 1948 oraz postanowienia NSW w Warszawie z 5 stycznia 1949.

Żonaty od 15 czerwca 1940 ze Stanisławą Oleszko, nauczycielką (1912–1980). Miał dwoje dzieci: córkę Martę (1941–1990) i syna Wojciecha.

W dniu 3 maja 2008 Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył Władysława Kobę pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. 25 maja 2008 w Jarosławiu odsłonięto Pomnik Pamięci Kapitana Władysława Koby. We wrześniu 2016 został pośmiertnie awansowany na stopień majora. Szczątki Władysława Koby odnalezione przez IPN prof. Krzysztofa Szwagrzyka zostały pochowane 17 września 2016 w rodzinnym grobie na cmentarzu komunalnym Zasanie w Przemyślu.

Ordery i odznaczenia: Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie); Krzyż Walecznych dwukrotnie (1939, 1944); Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (pośmiertnie); Krzyż Armii Krajowej (pośmiertnie); Medal Wojska czterokrotnie (pośmiertnie); Krzyż WiN (pośmiertnie).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Awans na kapitana ze starszeństwem z dniem 11 listopada 1944.
Dwukrotne odznaczenie Krzyżem Walecznych (1939 i 1944).
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2008).
Kierownik WiN Przemyśl i Rejonu Przemyskiego WiN (kryptonim „Wschód”) w Okręgu Rzeszowskim; dowódca plutonów AK w Obwodzie Jarosław.
W 2016 pośmiertnie awansowany na stopień majora.

Ciekawostki

Używał pseudonimów konspiracyjnych, w tym 'Marcin Gruda' oraz 'Żyła'.
Zamordowany wyrokiem śmierci w 1949 r. w zamku Lubomirskich w Rzeszowie.
Szczątki odnaleziono w 2016 r. i złożono w grobie rodzinnym w Przemyślu.

Udostępnij