Anna Alojza Chodkiewicz

Urodziła się w 1600 roku w rodzinie Ostrogskich, jednego z najznaczniejszych rodów Rzeczypospolitej. Była córką księcia Aleksandra Ostrogskiego, wojewody wołyńskiego, i Anny z Kostków herbu Dąbrowa.

28 listopada 1620 zawarła małżeństwo z hetmanem wielkim litewskim Janem Karolem Chodkiewiczem. Małżeństwo trwało niespełna rok – po bitwie pod Chocimiem hetman ciężko zachorował i zmarł 24 września 1621.

Mimo iż o jej rękę zabiegali licznych arystokratów polscy i litewscy, do końca życia pozostała niezamężna. Pod wpływem matki, gorliwej katoliczki i jezuitów, poświęciła się pracy misyjnej i charytatywnej. Prowadziła ascetyczny tryb życia, medytowała i modliła się; często pościła i biczowała ciało. Pojawiały się plotki, że ich małżeństwo było nie skonsumowane.

W 1622 wybudowała w Ostrogach kościół i kolegium jezuitów, utrzymując także konwikt dla ubogiej młodzieży szlacheckiej. Fundowała także budowę szpitali i przytułków dla ubogich. Po śmierci matki w 1635 stała się dziedziczką ogromnego majątku; należały do niej 16 miast, 153 wsie oraz 1/3 Jarosławia.

Była fundatorką wielu kościołów, klasztorów i szkół katolickich na terenach jej dóbr, co budziło niezadowolenie wśród ludności prawosławnej. Konflikt nasilały także przenoszenie dóbr na rzecz jezuitów i Kościoła katolickiego. Po zabiegach i decyzjach jezuitów, unicki kościół wszedł do dóbr Ostrogskich.

1648, podczas powstania Chmielnickiego, opuściła Ostróg, zabierając szczątki męża, najpierw udała się do Krakowa, a następnie do Wielkopolski. Po zawarciu ugody zborowskiej zainicjowała odbudowę ostrogskiego kolegium jezuitów i stała się fundatorką religijnych instytucji. W 1653 sporządziła testament, zapisując wiele datków na klasztory i kolegia jezuitów, a swoje klejnoty przekazała na uposażenie kościoła jezuitów w Ostrogu.

Zmarła 27 stycznia 1654 w Racocie. Zwłoki księżnej przewieziono do Krakowa i pochowano tymczasowo w nowicjackim jezuickim kościele św. Macieja. W 1722 sprowadzono szczątki Anny Alojzy i jej męża Jana Chodkiewicza do Ostroga, gdzie 12 października 1722 odbył się uroczysty pogrzeb i oboje spoczęli w nowym kościele jezuitów pw. Matki Boskiej.